Tại sao 1 ngày có 24 giờ, 1 giờ có 60 phút, 1 phút có 60 giây ?

Có rất nhiều thứ trong lịch sử, đã từng trả qua rất nhiều giai đoạn để thử và sai, rồi lại thử, nghiên cứu, phát triển, hoàn thiện để có được những điều hiển nhiên như ngày nay chúng ta thấy. Đó là thành quả của người xưa để lại cho muôn đời sau, như là quy ước. Nhưng có bao giờ mọi người tự hỏi, sao điều đó lại như vậy chưa ? Ví dụ như việc sao 1 ngày nhất định có đúng 24 giờ, mà 1 giờ thì lại có 60 phút và 1 phút lại được chia thành 60 giây … Khám phá một chút lịch sử về vấn đề thời gian nhé

Mặt trời và cách tính thời gian của người cổ đại

dong-ho-mat-troi-ancient-egyptian-sundial.jpg

Ngày nay, chúng ta sử dụng hệ số thập phân (cơ số 10), một hệ thống mà theo các nhà nghiên cứu bắt nguồn từ việc tạo sự dễ dàng khi đếm bằng 10 ngón tay. Từ xa xưa, nhiều nền văn minh đầu tiên đều sử dụng hệ thập nhị phân (cơ số 12) và lục thập phân (cơ số 60) để chia 1 ngày thành nhiều phần nhỏ hơn.

Nhiều bằng chứng đã cho thấy người Ai Cập sử dụng đồng hồ Mặt trời, các nhà sử dụng đi đến kết luận hầu hết các nền văn minh đầu tiên đều dựa theo Mặt trời để phân chia thời gian trong ngày thành những phần nhỏ hơn.

Những dấu tích của đồng hồ Mặt Trời đầu tiên đơn giản chỉ là một cái que, hoặc cây gậy cắm trên mặt đất. Thời gian được xác định bằng độ dài và hướng bóng của cây gậy dưới ánh nắng Mặt Trời.

Vào những năm 1500 trước Công nguyên, người Ai Cập cổ đại đã phát triển những chiếc đồng hồ cao cấp đó là Mặt trời, đó là một thanh hình chữ T được đặt trên mặt đất. Đây là công cụ được canh chỉnh để chia khoảng thời gian giữa bình minh và hoàng hôn thành 12 phần bằng nhau. Ở đây đã có dấu hiệu sử dụng hệ thống chữ số thập nhị phân của người cổ đại. Theo các nhà nghiên cứu, con số 12 được chọn là số quan trọng và làm cơ sở dựa trên số lượng chu kỳ của Mặt trăng trong 1 năm. Tuy nhiên, đồng hồ Mặt trời lại có nhược điểm là: độ dài của mỗi ngày có sự khác nhau phụ thuộc vào từng mùa trong năm, một ngày nắng trong mùa hè dài hơn so với mùa đông.

Vào thời gian này, con người cổ đại xem thời gian sáng tối như hai cõi đối lập nhau chứ không phải là những thành phần của 1 ngày hoàn chỉnh như quy ước hiện nay. Khi không có ánh sáng Mặt trời, việc tính toán thời gian vào ban đêm là vô cùng phức tạp. Trong kỷ nguyên sử dụng đồng hồ Mặt trời, các nhà chiêm tinh Ai Cập cổ đại đã nhận thấy một tập hợp 36 ngôi sao chia vòm trời hình tròn thành những phần bằng nhau. Thời gian ban ngày được đánh dấu bằng sự xuất hiện của 18 ngôi sao, 6 ngôi sao sẽ được dùng để đánh dấu cho thời điểm rạng sáng và chập tối, nhưng chúng lại rất khó để quan sát. Thời gian ban đêm sẽ được chia thành 12 phần tương ứng với 12 ngôi sao còn lại. Kết quả là ban đêm được chia ra thành 12 phần bằng nhau ( một tín hiệu của hệ thập nhị phân)

Đến thời kỳ 1550 đến 1070 trước công nguyên, hệ thống đo lường trên được đơn giản hóa thành bộ 24 ngôi sao, 12 trong số đó đánh dấu những khoảng thời gian ban đêm. Tiếp theo là sự xuất hiện của đồng hồ nước (Clepsydra) được sử dụng để đo thời gian vào ban đêm. Thiết bị này được coi là chính xác nhất trong lịch sử cổ đại. Chúng được tìm thấy tại đền thờ Ammon Karnak, Ai Cập có niên đại từ 1400 trước công nguyên. Thành phần cấu tạo gồm một chiếc bình với bề mặt phía trong nghiên xuống và bộ phận hứng nước bên dưới. Thời gian vào ban đêm sẽ được chia thành 12 phần tương ứng với những lượng nước tương ứng định trước. Những chiếc đồng hồ nước với nguyên lý hoạt động tương tự cũng được tìm thấy tại các di tích của người Hy Lạp và người Babylon cổ đại.

Tại sao 1 ngày có 24 giờ, 1 giờ có 60 phút, 1 phút có 60 giây ?

Mô hình 24 giờ dần dần được hình thành nhưng chiều dài 1 giờ cố định vẫn chưa được thiết lập mãi cho đến giai đoạn Hy Lạp cổ, khi những nhà chiêm tinh bắt đầu sử dụng mô hình này một cách có hệ thống và áp dụng làm tiêu chuẩn trong tính toán. Các nghiên cứu chuẩn từ năm 147 đến 127 trước công nguyên, nhà thiên văn học, toán học, địa lý, Hipparchus đã đề xuất chia 1 ngày thành 24 giờ dựa trên 12 giờ ban ngày và 12 giờ ban đêm, nhưng lúc này chiều dài mỗi giờ vẫn là khác nhau theo từng mùa. Mô hình 1 giờ cố định chỉ được phổ biến tại Châu Âu khi bắt đầu có sự xuất hiện của đồng hồ cơ vào thế kỷ 14.

Hipparchus và những nhà thiên văn khác tại Hy Lạp đã áp dụng kỹ thuật thiên văn được phát triển bởi người Babylon định cư tại khu vực Lưỡng Hà trước đó. Người Babylon thực hiện phép tính thiên văn học dựa trên hệ thống lục thập phân (cơ số 60), được kế thừa từ người Sumeria từ 2000 năm trước công nguyên. Con số 60 vẫn là một sự bí ẩn, cho đến ngày nay vẫn chưa có một lý giải chính xác nào. Có một giả thiết đưa ra là 60 chia hết cho 10, 12, 15, 20 và 30. Mặc dù hệ lục thập phân không được sử dụng rộng rãi trong các phép tính thông thường nhưng nó được dùng để đo góc, tọa độ địa lý và thời gian. Ít ai biết một điều là mặt đồng hồ tròn hiện nay có mang nguồn gốc ra đời 4000 năm trước do người Babylon phát triển.

Eratosthenes sống vào khoảng năm 276 đến 194 trước công nguyên, là nhà thiên văn học Hy Lạp nổi tiếng với biệt danh beta, đã sử dụng hệ thống lục thập phân để chia một vòng tròn thành 60 phần bằng nhau nhằm hình thành nên hệ thống vĩ độ địa lý với các đường ngang chạy qua các địa điểm nổi tiếng trên Trái đất thời bấy giờ.

Một thế kỷ sau đó, Hipparchus đã chuẩn hóa các đường vĩ độ, thể hiện các đường song song cho phù hợp với hình dạng của Trái Đất theo quan niệm thời đó. Đồng thời, ông cũng hình dung nên hệ thống kinh độ với các đường phủ kín 360 độ chạy từ Bắc tới Nam, từ điểm cực đến điểm cực.

Tiếp đó, trong tác phẩm thiên văn học Almagest (viết vào năm 150 sau công nguyên) nhà triết học người La Mã, Claudius Ptolemy đã giải thích mà mở rộng nghiên cứu trước đó của Hipparchus bằng cách chia hệ thống kinh vĩ độ 360 độ thành những đoạn nhỏ hơn. Mỗi độ được chia thành 60 phần và đặt tên là partes minutae primae (hoặc first minute – phút đầu ) hay ngày nay đơn giản hơn là minute (phút). Mỗi phần lại được tiếp tục chia lần thứ hai thành 60 phần nhỏ hơn nữa mà ông đặt tên là partes minutae secundae (second minute – phút thứ hai) mà ngày nay gọi là second (giây). Quy định này đánh dấu cái gọi là phút, giây mà chúng ta vẫn còn sử dụng đến ngày nay.

Tại sao 1 ngày có 24 giờ, 1 giờ có 60 phút, 1 phút có 60 giây ?

Claudius Plotemy, là nhà toán học, địa lý, thiên văn học, người đã chia nhỏ giờ và đặt tên phút, giây

Khái niệm trên vẫn chưa được sử dụng rộng rãi trong nhiều thế kỷ tiếp theo sau thời của Ptolemy. Sau đó, những thiết bị mang hình thái đồng hồ ra đời nhưng được chia thành ½ , ⅓, ¼ và đôi khi chia thành 12 phần mà không chia thành 60 phần. Người đương thời vẫn chưa biết rằng 1 giờ có 60 phút như hiện nay, mãi đến gần cuối thế kỷ 16, sự xuất hiện của đồng hồ cơ mới kèm theo việc chia giờ thành 60 phút trên mặt đồng hồ.

Tại sao 1 ngày có 24 giờ, 1 giờ có 60 phút, 1 phút có 60 giây ?

 

Nhờ vào những nền văn minh cổ đại mà chúng ta mới có thể quy ước 1 ngày 24 giờ, 1 giờ 60 phút và 1 phút 60 giây. Điều này giúp chúng ta hiểu vì sao trong tiếng anh Second lại là chỉ giây. Những tiến bộ khoa học về thời gian đã thay đổi cách xác định thời gian theo hướng ngày càng chính xác hơn. Vào năm 1967, theo quy ước vật lý hiện đại, 1 giây được tái định nghĩa là khoảng thời gian bằng 9.192.631.770 lần chu kỳ của bức xạ điện từ phát ra bởi nguyên tử Ce 133 khi thay đổi trạng thái giữa 2 mức năng lượng đáy siêu tinh vi. Cũng chính sự quy định này đã mở ra kỷ nguyên mới của khoa học đo lường thời gian nguyên tử và quy định giờ quốc tế (UTC – Coordinated Universal Time).

Bài Viết Liên Quan

Hãy cùng TÂN TÂN WATCH Khám phá Chất liệu dây da đ... Một chiếc Đồng hồ hoàn hảo chắc hẳn không thể thiếu được những chiếc dây đeo, Dây da đồng hồ là phụ kiện không thể thiếu bất cứ chiếc đồng hồ nào.  Hãy theo dõi bài viết dưới đây của chúng tôi để biết rõ hơn về dây da đồng hồ nhé.Các loại da sống ho...
Tổng Hợp những bộ sưu tập đồng hồ citizen (#1)... Thương hiệu Đồng hồ Citizen là niềm tự hào của người Nhật. Vượt trội, tiên phong và khiến thế giới phải ngỡ ngàng. Dường như bao nhiêu mỹ từ dùng để mô tả công nghệ hiện đại phủ trên những chiếc đồng hồ thông minh của Citizen là chưa đủ. Hãy cùng TÂ...
Swiss made trên đồng hồ thụy sĩ là gì ? Như thế nào là đồng hồ Thuỵ Sĩ? Và "SWISS MADE" có nghĩa là như thế nào?Việc hiểu nghĩa một cách đơn giản, sẽ khiến bạn hiểu nhầm: Đồng hồ Thuỵ Sĩ (hãng sản xuất tại Thuỵ Sĩ) là đồng hồ được sản xuất tại Thuỵ Sĩ, và "Swiss Made" có nghĩa là sản...
GUCCI thương hiệu của sự sang trọng Gucci bắt đầu sản xuất đồng hồ vào năm 1997 bằng một thái độ dựa hoàn toàn vào độ chính xác cao, chất lượng và nghĩ đến chi tiết. Đồng hồ Gucci kết hợp kỹ năng sáng tạo với độ chính xác chưa từng có của nghề thủ công của Thụy Sĩ để sản xuất đồng hồ G...