Blue Parachrom là gì? Công nghệ dây tóc độc quyền của Rolex
Độ chính xác và độ bền vượt trội là những yếu tố làm nên danh tiếng của Rolex. Để đạt được điều đó, thương hiệu đã không ngừng nghiên cứu và phát triển nhiều công nghệ độc quyền, trong đó nổi bật là dây tóc Blue Parachrom. Dù là một chi tiết rất nhỏ và gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường, bộ phận này lại đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng chống sốc, chống từ và duy trì độ chính xác của bộ máy. Vậy dây tóc Blue Parachrom là gì và vì sao nó được xem là một trong những cải tiến đáng giá nhất của Rolex? Hãy cùng Đồng Hồ Tân Tân tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Dây tóc là gì?
Dây tóc trong đồng hồ cơ là một lò xo cực mảnh, được gắn ở trung tâm bánh xe cân bằng để tạo thành cụm dao động. Bộ phận này giúp bánh xe cân bằng dao động qua lại với tần số chính xác, đồng thời điều khiển cơ cấu hồi hoạt động nhịp nhàng, từ đó kiểm soát chuyển động của các kim đồng hồ tương tự như vai trò của con lắc trong đồng hồ quả lắc. Mỗi dao động của bánh xe cân bằng sẽ truyền động đến hệ thống bánh răng theo một khoảng cố định. Nguyên lý này đã tồn tại và được sử dụng trong ngành chế tác đồng hồ suốt gần 350 năm.
Chính vì vậy, dây tóc là một trong những bộ phận quan trọng nhất quyết định độ chính xác của bộ máy. Để đồng hồ hoạt động ổn định, tần số dao động của dây tóc phải được duy trì gần như không đổi, bất chấp những tác động từ môi trường như thay đổi nhiệt độ, va đập hay từ trường. Đây cũng là lý do vật liệu chế tạo dây tóc đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất và độ tin cậy của đồng hồ cơ.
2. Lịch sử phát triển của dây tóc đồng hồ
Những dây tóc bằng thép đầu tiên được sử dụng từ nhiều thập kỷ trước vẫn còn nhiều hạn chế do chịu ảnh hưởng lớn từ từ trường và sự thay đổi nhiệt độ. Khi thời tiết nóng hoặc lạnh, thép sẽ giãn nở hoặc co lại, khiến đồng hồ chạy nhanh hoặc chậm hơn bình thường. Để khắc phục vấn đề này, thép được kết hợp với đồng thau - vật liệu có khả năng chống chịu sự thay đổi nhiệt độ tốt hơn. Tuy nhiên, những dây tóc đời đầu vẫn rất nhạy cảm với từ trường.
Sau đó, ngành chế tác đồng hồ chuyển sang sử dụng các hợp kim bền hơn như Invar và Elinvar, được tạo thành từ sắt, niken và crôm. Các vật liệu này có khả năng chống biến đổi nhiệt độ tốt hơn và bền hơn, nhưng vẫn chưa hoàn toàn miễn nhiễm với từ trường.
Đến những năm 1930, Nivarox ra đời, cải tiến từ Invar và Elinvar bằng cách tăng hàm lượng crôm và bổ sung coban. Mặc dù loại dây tóc này có hiệu suất vượt trội so với dây tóc thép truyền thống, chúng vẫn chịu ảnh hưởng nhất định từ từ trường, mở đường cho những cải tiến tiếp theo.
Bước ngoặt đến vào năm 2000, khi Rolex giới thiệu dây tóc Blue Parachrom có khả năng kháng từ vượt trội, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công nghệ chế tác đồng hồ cơ.
3. Blue Parachrom Hairspring của Rolex
Cho đến gần đây, Nivarox, công ty thuộc Tập đoàn Swatch, gần như độc quyền sản xuất dây tóc cho ngành đồng hồ Thụy Sĩ. Hầu hết các thương hiệu lớn, bao gồm cả Rolex, đều sử dụng dây tóc do Nivarox chế tạo.
Các hợp kim Nivarox (viết tắt của Nicht Variabel Oxydfest, nghĩa là không biến đổi và không bị oxy hóa) được phát triển với nhiều thành phần khác nhau tùy theo mục đích sử dụng. Chúng được chế tạo bằng thép không gỉ kết hợp với hàm lượng cao coban, niken và crôm, cùng một lượng nhỏ titan và berili. Ngoài đồng hồ cao cấp, các hợp kim này còn được ứng dụng trong các dụng cụ phẫu thuật chính xác và nhiều thiết bị y tế.
Hợp kim Nivarox được phân thành 5 cấp độ, từ cấp độ 1 đến cấp độ 5, trong đó cấp độ 1 có chất lượng cao nhất. Ngành chế tác đồng hồ chủ yếu sử dụng các cấp từ cấp độ 1 đến cấp độ 3, nhờ đặc tính bền bỉ, hệ số giãn nở nhiệt thấp và khả năng kháng từ tốt.
Tuy nhiên, Rolex cho rằng vẫn còn dư địa để cải tiến. Thương hiệu mong muốn phát triển một loại hợp kim dây tóc của riêng mình, không chỉ để đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về độ chính xác và độ bền, mà còn để tự chủ hoàn toàn quy trình sản xuất dây tóc, tương tự như các bộ phận khác của bộ máy đồng hồ.
4. Quá trình phát triển dây tóc Parachrom
Việc phát triển dây tóc Blue Parachrom là minh chứng cho trình độ kỹ thuật của Rolex. Mặc dù tập hợp những chuyên gia hàng đầu về luyện kim, vật lý và kỹ thuật vi cơ, Rolex vẫn mất 5 năm nghiên cứu để hoàn thiện công nghệ này.
Ra mắt vào năm 2000 trên bộ máy Calibre 4130 do Rolex tự phát triển dành cho Cosmograph Daytona, dây tóc Blue Parachrom được chế tạo từ hai nguyên tố nằm cạnh nhau trong bảng tuần hoàn: Niobium (85%) và Zirconium (15%).
Zirconium là kim loại có khả năng chống ăn mòn cao, thường được sử dụng trong các hệ thống đường ống, bộ trao đổi nhiệt và hợp kim thép. Trong khi đó, Niobium thuộc nhóm kim loại chịu nhiệt cao, được ứng dụng trong động cơ phản lực và đường ống công nghiệp. Khi tiếp xúc với không khí, niobium tạo thành một lớp oxit có màu xanh đặc trưng.
Sự kết hợp giữa hai nguyên tố này giúp dây tóc Blue Parachrom gần như không bị ảnh hưởng bởi từ trường, có khả năng chống biến đổi nhiệt độ và chịu va đập tốt hơn gấp 10 lần so với dây tóc truyền thống.
Blue Parachrom
Năm năm sau khi ra mắt, Rolex tiếp tục cải tiến dây tóc Parachrom bằng cách tăng độ dày của lớp oxit bề mặt lên khoảng 50-100 nanomet. Mục tiêu là nâng cao hơn nữa độ ổn định của dây tóc, đồng thời tạo nên màu xanh đặc trưng, từ đó hình thành tên gọi Blue Parachrom.
Từ đó, dây tóc Blue Parachrom dần được trang bị trên hầu hết các mẫu đồng hồ Rolex cỡ tiêu chuẩn. Ngày nay, gần như tất cả các mẫu Rolex nam đều sử dụng bộ máy tích hợp dây tóc Blue Parachrom, giúp cải thiện độ chính xác và duy trì khả năng vận hành ổn định trong nhiều điều kiện khác nhau.
Rolex từng chia sẻ: “Trong lịch sử, màu xanh đặc trưng của dây tóc luôn là biểu tượng của sự danh giá, chỉ xuất hiện trên những cỗ máy thời gian có độ chính xác cao nhất.” Tuy nhiên, hầu hết các mẫu Rolex đều không sử dụng mặt đáy trong suốt, vì vậy người đeo không thể trực tiếp chiêm ngưỡng dây tóc màu xanh này khi đồng hồ hoạt động. Dù vậy, đây vẫn là một trong những công nghệ quan trọng góp phần tạo nên danh tiếng về độ chính xác và độ bền của Rolex.
5. Rolex chế tạo dây tóc Blue Parachrom như thế nào?
Quá trình chế tạo dây tóc Blue Parachrom đòi hỏi độ chính xác cực cao, với sai số không vượt quá 0,1 micron, tương đương khoảng 1/1,000 đường kính của một sợi tóc người.
Đầu tiên, Niobium và Zirconium được kết hợp ở nhiệt độ khoảng 2,400°C trong môi trường chân không tại xưởng đúc của Rolex ở Plan-les-Ouates. Khi thanh hợp kim được đưa ra ngoài, nó phản ứng với oxy trong không khí và tạo thành lớp oxit màu xanh đặc trưng. Từ một thanh hợp kim dài khoảng 30 cm, nặng chưa đến 0.5 kg, Rolex có thể sản xuất khoảng 10,000 dây tóc.
Tiếp theo, thanh hợp kim được kéo thành sợi dài gần 2 km, sau đó tiếp tục được ép mỏng đến kích thước chỉ 150 micron bề rộng và 45 micron bề dày. Cuối cùng, dây được cắt thành từng đoạn dài khoảng 22 cm, cuộn thành hình dây tóc, hoàn thiện với đường cong Breguet overcoil và lắp vào bánh xe cân bằng.
6. Tần số dao động 28.800 BPH
Dây tóc Blue Parachrom hoạt động ở tần số 28,800 dao động mỗi giờ (28,800 BPH), tương đương 8 nhịp mỗi giây. Trong bộ máy cơ, dây tóc phối hợp với bánh xe cân bằng để điều khiển cơ cấu hồi, giúp các bánh răng và kim đồng hồ chuyển động với tốc độ ổn định.
Nhờ được chế tạo với độ chính xác cực cao, chỉ một sai lệch khoảng 1 micron cũng có thể khiến đồng hồ chạy nhanh hoặc chậm tới 30 phút mỗi ngày. Chính vì vậy, Rolex kiểm tra nghiêm ngặt từng dây tóc trong suốt quá trình sản xuất. Kết quả là các mẫu Rolex hiện đại đạt tiêu chuẩn chính xác Superlative Chronometer, với mức sai số trung bình chỉ khoảng +2/-2 giây mỗi ngày.
7. Tương lai của dây tóc Rolex
Sau thành công của Blue Parachrom, Rolex tiếp tục giới thiệu thế hệ dây tóc mới mang tên Syloxi vào năm 2014. Được chế tạo từ silicon độc quyền, Syloxi vẫn duy trì những ưu điểm nổi bật của Blue Parachrom như khả năng kháng từ, chống sốc và ít bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ giúp bánh xe cân bằng dao động ổn định hơn và nâng cao độ chính xác của bộ máy.
Để đạt được điều này, dây tóc Syloxi được cố định vào cầu cân bằng tại hai điểm thay vì một điểm như Blue Parachrom. Hiện nay, Syloxi chủ yếu được trang bị trên các mẫu đồng hồ nữ và một số bộ máy cỡ trung. Sự ra đời của Syloxi cho thấy Rolex không ngừng cải tiến công nghệ dây tóc nhằm nâng cao độ chính xác, độ bền và hiệu suất của đồng hồ cơ trong tương lai.
Dù vậy, Blue Parachrom vẫn được xem là một trong những thành tựu kỹ thuật quan trọng nhất của Rolex. Với khả năng kháng từ, chống sốc và duy trì độ chính xác vượt trội, công nghệ này đã góp phần khẳng định vị thế của Rolex trong lĩnh vực chế tác đồng hồ cơ cao cấp.
Dù chỉ là một chi tiết rất nhỏ trong bộ máy, dây tóc Blue Parachrom lại đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên độ chính xác, độ bền và khả năng vận hành ổn định của đồng hồ Rolex. Với khả năng chống từ, chống sốc và ít chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ, công nghệ độc quyền này đã góp phần khẳng định vị thế của Rolex trong ngành chế tác đồng hồ cao cấp.
Hy vọng qua bài viết, Đồng Hồ Tân Tân đã giúp bạn hiểu rõ hơn về Blue Parachrom và những giá trị mà công nghệ này mang lại. Nếu bạn đang quan tâm đến các mẫu đồng hồ Rolex chính hãng hoặc muốn tìm hiểu thêm về những công nghệ nổi bật của thương hiệu, hãy theo dõi Đồng Hồ Tân Tân để cập nhật những kiến thức và sản phẩm mới nhất.
Đồng hồ Bulova của nước nào? Chất lượng có tốt không?
Thương hiệu Citizen của nước nào? Đánh giá chi tiết
Review đồng hồ Citizen Eco-Drive năng lượng mặt trời
Những địa điểm thay dây đồng hồ uy tín tại TP.HCM
Trung Tâm Bảo Hành CITIZEN Chính Hãng Tại TPHCM
Đồng Hồ Tissot 1853 Automatic Và Những Điều Có Thể Bạn Chưa Biết
TVQuản trị viênQuản trị viên
Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm